(ಜಯ ಪ್ರಕಾಶ್)
ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಯಣವು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸ್ವರ್ಣಜಯಂತಿ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರೋಜಗಾರ ಯೋಜನೆ, ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ (ಎಂಎನ್‌ರೆಗಾ) ವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವೂ ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತು.
ಈಗ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ್–ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಫಾರ್ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಅಂಡ್ ಆಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ)’ ಕಾಯ್ದೆ–2025 (VB-G RAM G) ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನವಾದುದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಬದುಕಿನ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮದಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಸಾಧನವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲ ತತ್ವವೇ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬದಲಾವಣೆ. ಹಿಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಡತನ, ಋತುಮಾನೀಯ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಯತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ VB-G RAM G ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉದ್ಯೋಗ ದಿನವೂ ಗ್ರಾಮಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸುವ ಉತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯನ್ನು 100 ದಿನಗಳಿಂದ 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ, ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೇತನ ಪಾವತಿ, ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ (ಡಿಬಿಟಿ), ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಜಾಬ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಧಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ 2005ರಿಗಿಂತ ಈಗ ಬಹಳ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಕಾಗದೆ, ಉತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
VB-G RAM G ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಉತ್ಪಾದಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಒತ್ತು. ಜಲ ಭದ್ರತೆ, ಮೂಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಆಧಾರಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಡಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಡಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಗೋದಾಮುಗಳು, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಘಟಕಗಳು, ಪ್ರವಾಹ ತಡೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಗೋದಾಮು ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ರೈತರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಒದಗಿಸಬಹುದು.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ‘ವಿಕಸಿತ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಯೋಜನೆ’ಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನಾ ವಿಧಾನ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿವೆ. ‘ಒಂದು ಯೋಜನೆ–ಬಹು ಅನುದಾನ’ ಎಂಬ ಈ ವಿಧಾನವು ಚದುರಿದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಡೆದು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜಿಯೊ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್, ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಹಾಜರಾತಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿತ್ವ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿಯನ್ನು 6 ಶೇಕಡೆಯಿಂದ 9 ಶೇಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, VB-G RAM G ಕಾಯ್ದೆಯ ಮಹತ್ವವು ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಮರುಪರಿಭಾಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಡತನದ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ್–2047’ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, VB-G RAM G ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆರವಿನಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಇದು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯ ಎನ್ನಬಹುದು.
